W starszych samochodach podstawowym systemem bezpieczeństwa był ABS. Obecnie, w nowych modelach, montuje się różne rozwiązania, które mają pomagać utrzymać kontrolę nad pojazdem. Jednym z nich jest ESP, czyli elektroniczny program stabilizacji. Jak działa ESP i czym różni się od ABS?
ESP, CTS, DSC, DSTC, ESC, PSM, VSA, VDC i VSC. Co łączy te skróty? Wszystkie nazywają to samo rozwiązanie – system stabilizacji toru jazdy. Najwięcej producentów, w tym Audi, Citroen, Fiat, Hyundai, Kia, Opel, Renault czy Mercedes-Benz używa nazwy ESP, czyli Electronic Stability Program, ale niektóre marki stosują własne określenia. Np. w Ferrari ESP to Controllo Stabilita, czyli CTS, w Hondzie Vehicle Stability Assist, czyli VSA, a w Volvo Dynamic Stability and Traction Control, czyli DSTC.
Układ ESP – co to jest?
Czym tak naprawdę jest ESP? Systemem antypoślizgowym. ESP ma za zadanie poprawiać stabilność samochodu w sytuacjach, w których okoliczności mogą doprowadzić do wypadnięcia z toru jazdy. Uruchamia się więc nie tylko wtedy, gdy na drodze panują trudne warunki, np. jest ślisko, lecz także gdy kierowca wykonuje nagły manewr, np. gwałtownie hamuje albo skręca.
Układ ESP stworzyła firma Bosch w 1995 roku. Od 2014 roku jest to obowiązkowy element wyposażenia wszystkich samochodów osobowych i ciężarowych o masie do 3,5 tony.
Jak działa układ ESP?
ESP jest nadrzędny w stosunku do układów ABS i ASR. Co to znaczy? Jeśli kierowca straci panowanie nad pojazdem, układ ESP przejmie kontrolę nad ABS-em zapobiegającym blokowaniu kół podczas hamowania i ASR-em chroniącym koła w trakcie przyspieszania i wymusi takie działania, które pozwolą na dalszą bezpieczną jazdę.
Jak to możliwe? Układ ESP dzięki licznym czujnikom analizuje m.in. różnice między bieżnikami opon, ciśnienie w kołach oraz ciężar samochodu i jeżeli wykryje ryzyko utraty panowania nad pojazdem, wysyła do komputera systemu informacje o tym, co należy zrobić. Ten z kolei z odpowiednią siłą wyhamowuje wybrane koła, redukuje moment obrotowy silnika i/lub zmniejsza otwarcie przepustnicy. W efekcie kierowca jest w stanie odzyskać kontrolę i wrócić na właściwy tor jazdy.
Kiedy uruchamia się układ ESP?
W jakich sytuacjach układ ESP się załącza? M.in. gdy:
– kierowca wykonuje gwałtowny manewr skrętu lub zmiany pasa ruchu,
– auto przyspiesza poprzecznie,
– rośnie ciśnienie płynu hamulcowego,
– prędkość obrotowa koła pojazdu jest zbyt wysoka.
Uwaga – w zależności od modelu samochodu system może się aktywować np. tylko wtedy, gdy pojazd porusza się z prędkością większą niż 40 km/h.
Jak rozpoznać, że układ ESP zaczął działać? Informuje o tym kontrolka ESP na desce rozdzielczej. W sytuacji, gdy jest zgaszona, układ jest nieaktywny, a gdy zaczyna migać, ESP próbuje zapobiec poślizgowi. A o czym świadczy zapalona kontrolka ESP? O awarii systemu. Jeśli się pojawi, trzeba skontaktować się z zaufanym warsztatem i sprawdzić, czy nie doszło do uszkodzenia czujników lub zakłóceń związanych z napięciem.
Co ważne, układu ESP nie da się całkowicie wyłączyć. Ze względów bezpieczeństwa praktycznie żaden producent nie dopuszcza możliwości dezaktywacji tego rozwiązania.
Czym różni się ESP od ABS?
Czym różni się ESP od ABS? Zgodnie z tym, co pojawiło się wcześniej, układ ESP jest nadrzędny w stosunku do układu ABS. ABS zapobiega wyłącznie poślizgowi kół w trakcie hamowania, natomiast ESP jest bardziej kompleksowy i działa w różnych sytuacjach, żeby zwiększyć bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu drogowego.